Το καταδρομικό μάχης Γκαίμπεν και ο Μωραϊτίνης καταρρίπτει Γερμανικά καταδιωκτικά .

0
328

To καταδρομικό μάχης Γκαίμπεν (SMS Goeben) και κατόπιν υπό το όνομα Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ

Το Γκαίμπεν (SMS Goeben) ήταν ένα καταδρομικό μάχης του Γερμανικού Αυτοκρατορικού Ναυτικού, κλάσης Μόλτκε, εκ του πρωτοπόρου της σειράς ναυπήγησης, με σημαντική δράση στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και κατόπιν υπό το όνομα Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ (προς τιμή του Σελίμ Α΄) αποτέλεσε ναυαρχίδα του Οθωμανικού Αυτοκρατορικού Ναυτικού και στη συνέχεια΄ως Γιαβούζ του Τουρκικού Στόλου. Στην εποχή του χαρακτηριζόταν απλούστερα θωρηκτό. Το όνομά του δόθηκε προς τιμή του Πρώσου στρατάρχη Αυγούστου Καρόλου φον Γκαίμπεν (1816 – 1880) που είχε διακριθεί στον Γαλλοπρωσικό πόλεμο.

Με την έναρξη του Α΄ Π.Π. ευρισκόμενο στη Μεσόγειο μαζί με το επίσης Γερμανικό Μπρέσλαου, υπό τον ναύαρχο Βίλχελμ Σουσόν, προέβη στο βομβαρδισμό λιμένων της γαλλοκρατούμενης Αλγερίας. Προκειμένου να αποφύγει συνάντηση με τα αγγλικά πολεμικά μετά την είσοδο της Αγγλίας στο πόλεμο, κατέπλευσε στη νήσο Δονούσα ανατολικά της Νάξου όπου και παρέμενε αποκρυπτόμενο, παρά την επί δεκαπενθήμερο αναζήτησή του. Μετά τον κατάπλου και του Μπρέσλαου προέβησαν σε επείγουσα ανθράκευση και απέπλευσαν προς Δαρδανέλλια όπου κατάφεραν παρά τον εντοπισμό τους και την καταδίωξη των αγγλικών πλοίων να εισέλθουν στις 10 Αυγούστου του 1914 και να φθάσουν στη Προποντίδα. Η ανθράκευση έγινε από το γερμανικό ανθρακοφόρο Bogador που έφερε το ελληνικό όνομα Πολύμητις (ή πιθανόν αναγραμματισμός του ονόματος Πολυτίμη) επανδρωμένο με Έλληνες.

Στην έντονη διαμαρτυρία του Άγγλου πρέσβη προς τη Υψηλή Πύλη για παραβίαση της ουδετερότητας, η Γερμανία εκχώρησε και τα δύο αυτά πολεμικά στη Τουρκία που μετονομάστηκαν το μεν Γκαίμπεν σε Γιαβούζ Σουλτάν Σελήμ (ή απλά Γιαβούζ), το δε Μπρέσλαου σε Μιντιλού (Μυτιλήνη) χωρίς όμως να αλλαχθούν τα πληρώματα, που συνέχισαν να αποτελούνται από Γερμανούς. Παρά την ουδετερότητα της Τουρκίας, ο ναύαρχο Βίλχελμ Σουσόν οδήγησε τα πλοία του σε βομβαρδισμό ρωσικών θέσεων στην Κριμαία στις 28 Οκτωβρίου 1914, με άμεσο αποτέλεσμα την κήρυξη του πολέμου από την Ρωσία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Το Γιαβούζ και το Μιντιλού εξήλθαν ξανά στον Εύξεινο και ήλθαν σε ναυμαχία με ρωσική μοίρα θωρηκτών (18 Νοεμβρίου 1914), διαρκούσης της ναυμαχίας το Γιαβούζ προσέκρουσε σε δύο νάρκες (μία από δεξιά και μία από αριστερή πλευρά) και υπέστη μεγάλες ζημιές. Στη προσπάθεια να επαναπλεύσει στον Βόσπορο με μικρή ταχύτητα δέχθηκε αεροπορική προσβολή από Αγγλικά και Ελληνικά αεροσκάφη, με αποτέλεσμα να βρεθεί εκτός δράσης για αρκετούς μήνες. Η δράση του επαναλήφθηκε το 1915, οπότε και επιτέθηκε σε ρωσικά μεταφορικά πλοία, και ενεπλάκη αρκετές φορές με ρωσικά θωρηκτά. Η εμφάνιση όμως της νέας ρωσικής κλάσης «ντρέντνωτ», το ανάγκασε να εγκαταλείψει την δράση του στην Μαύρη Θάλασσα από το καλοκαίρι του 1916.

Τον Ιανουάριο του 1918 εξήλθε μαζί με το Μιντιλού από τα Στενά στο Αιγαίο και βύθισε δύο αγγλικά ελαφρά σκάφη, αλλά σε πρόσκρουση σε νάρκες το μεν Μιντιλού βυθίστηκε στην Ίμβρο, το δε Γιαβούζ κατόρθωσε να επαναπλεύσει στη Ναγαρά όπου και προσάραξε.

Με την υπογραφή της ανακωχής το Γιαβούζ τέθηκε υπό αγγλική μεσεγγύηση και προσορμίστηκε στη Νικομήδεια. Μετά δε τη Συνθήκη της Λωζάνης επεστράφη στη Τουρκία και μετά την αποκατάσταση των ζημιών κατά το διάστημα 1924-1929 αποτέλεσε ισχυρή μονάδα του τουρκικού ναυτικού, τόσο ώστε να σκέπτεται η Ελλάδα την εκκρεμούσα αγορά του θωρηκτού Σαλαμίς για τυχόν αντιμετώπισή του. Η ακολουθούμενη όμως σύσφιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων αποσόβησε μια τέτοια αγορά. Παρέμεινε η ναυαρχίδα του Τουρκικού Ναυτικού ως το 1950, οπότε αποσύρθηκε. Διαλύθηκε το 1973.

Το Γκαίμπεν διαδραμάτισε σπουδαίο μέρος στην Ιστορία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου διότι επιτάχυνε την έξοδο της Τουρκίας εκ της ουδετερότητας της υπέρ της Γερμανίας.

Οι Ναυτικές και Αεροπορικές συμμαχικές δυνάμεις εναντίον του Καταδρομικού  Γκαίμπεν .

Ο Βρετανός ναύαρχος διέταξε όλες τις ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις να επιτεθούν κατά των δύο θωρηκτών. Ο Συμμαχικός Στόλος δεν κατάφερε να αντιδράσει λόγω του αιφνιδιασμού, αλλά οι αεροπορικές δυνάμεις ενήργησαν άμεσα. Πρώτα κινητοποιήθηκε η Αεροπορία Ίμβρου με αεροσκάφη αναγνώρισης και δίωξης και στη συνέχεια, η Αεροπορία Μούδρου με βομβαρδιστικά.

Τέλος, κατέφθασε και η Αεροπορία Θάσου. Λόγω του ότι ήδη τα αεροσκάφη της Ίμβρου παρενοχλούσαν το Γκαίμπεν, το Μπρεσλάου έκανε κίνηση να τεθεί επικεφαλής, ούτως ώστε να απελευθερωθεί ο πίσω χώρος για να μπορούν να δράσουν τα αντιαεροπορικά του Γκαίμπεν. Κατά την κίνηση αυτή, το Μπρεσλάου κατέπεσε σε νάρκη των Συμμάχων και έμεινε ακυβέρνητο. Το Γκαίμπεν επιχείρησε να πλησιάσει για να βοηθήσει το Μπρεσλάου, αλλά το ακυβέρνητο πλοίο κτύπησε και σε δεύτερη νάρκη, ενώ τα αεροσκάφη και τα βρετανικά πλοία Tiger (καταδρομικό μάχης) και Lizard (αντιτορπιλικό) εμπόδιζαν την προσέγγιση.

 

 

 

 

Τότε το Μπρεσλάου απαγκιστρώθηκε μόνο του, αλλά μέσα στην προσπάθειά του έπεσε διαδοχικά σε τέσσερις νάρκες και άρχισε να βυθίζεται. Το Γκαίμπεν αποφάσισε να επιστρέψει στα Στενά από τον συντομότερο δρόμο, ενώ το καταδίωκαν δεκάδες αεροπλάνα με επικεφαλής τον πλωτάρχη Μωραϊτίνη μέχρι την είσοδο των Στενών. Εκεί, προς κάλυψη του Γκαίμπεν, κατέφθασαν τουρκικά τορπιλοβόλα σμήνος γερμανικών αεροσκαφών. Σε αυτό το σημείο, διεξήχθη σφοδρή αερομαχία μεταξύ του Μωραϊτίνη και γερμανικών καταδιωκτικών, κατά την οποία κατέρριψε δύο. Στη συνέχεια, επέστρεψε στην Ίμβρο για να εφοδιαστεί σε καύσιμα και επέστρεψε άμεσα στη μάχη.

Πάνω ακριβώς από το σημείο όπου βρισκόταν το Γκαίμπεν, ο Μωραϊτίνης δέχθηκε επίθεση σμήνους γερμανικών αεροσκαφών, από τα οποία έριξε ένα. Στη συνέχεια όμως, τα δύο πυροβόλα του έπαθαν εμπλοκή με αποτέλεσμα ο εχθρός να μπορεί να δράσει ανενόχλητος. Πράγματι, το αεροπλάνο του Μωραϊτίνη βλήθηκε στον κινητήρα και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ίμβρο. Εκεί πήρε ένα άλλο αεροσκάφος και πέταξε πάλι προς το πεδίο της μάχης και διενήργησε περιπολίες πάνω από τα Δαρδανέλια για δύο ώρες μέσα σε πυκνά πυρά των εχθρικών επάκτιων πυροβολείων.

Το Γκαίμπεν προσάραξε στα ρηχά του Ναγαρά κι έδωσε τεράστια ευκαιρία στους Συμμάχους να το βάλουν αποφασιστικά, αφού το πλοίο έμεινε καθηλωμένο για πέντε μέρες. Η Συμμαχική Αεροπορία επιχειρούσε κατά του Γκαίμπεν νυχθημερόν όλο το πενθήμερο, θέτοντας τελικά το γερμανικό θωρηκτό εκτός μάχης.

Σε αυτές τις επιχειρήσεις συμμετείχε ολόκληρη η Ελληνική Ναυτική Αεροπορία και δυστυχώς, θρήνησε την απώλεια του ανθυποπλοιάρχου Σπυρ. Χάμπα, ο οποίος στις 8 Ιανουαρίου του 1918, με αεροπλάνο τύπου Sopwith Bomber διενήργησε βομβαρδισμό από 150 μέτρα κατά του Γκαίμπεν, αλλά καταρρίφθηκε από  από το Γερμανό «άσσο»  Εμίλ Μάϊνεκε .

Μετά τις επιχειρήσεις κατά των δύο γερμανικών θωρηκτών, οι Σύμμαχοι κυριολεκτικά λάτρεψαν τον Μωραϊτίνη και τους άθλους του. Η Βρετανική Κυβέρνηση σε ένδειξη ευγνωμοσύνης του δώρισε ένα αεροσκάφος De Havilland-9, πάνω στο οποίο τοποθετήθηκε πλάκα που έγραφε To the Commander A. Moraitinis D.S.O. Οι επιχειρήσεις κατά των Γκαίμπεν και Μπρεσλάου ήταν οι πρώτες αεροσκαφών εναντίον βαρέων πλοίων και κατέδειξαν τον σημαντικό κίνδυνο που διατρέχουν τα πλοία από αεροπορικές επιδρομές

Πηγή: Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com